'Etorkizuneko Badia' proiektua berretsi dute badiako alkateek
Portuaren modernizazioa, gobernantza eredu berria, herritarren bizi kalitatea eta eskumenen transferentzia aldarrikatu dituzte Aizpea Otaegik, Mikel Arrutik eta Teo Alberrok.
Aizpea Otaegi Errenteriako alkateak, Mikel Arruti Lezokoak eta Teo Alberro Pasaiakoak 2023an aurkeztutako Etorkizuneko Badia dokumentuaren indarraldia berretsi eta Pasaiako Portu Agintaritzaren (PPA) eskumenen transferentzia aldarrikatu zituzten atzo Donibanen. Hiru alkateek nabarmendu zuten duela hiru urte aurkeztutako proposamenek “gaurkotasun osoa” dutela, eta “beharrezkoak” direla “badiaren etorkizun sozial, ekonomiko eta ingurumenekoa bermatzeko”.
Hiruek adierazi zuten Pasaiako badiak ezin duela “XIX. mendeko logikekin” funtzionatzen jarraitu, eta “premiazkoa” dela portu hiri eredua “XXI. mendeko erronketara egokitzea”. Bide horretan, Otaegik, Arrutik eta Alberrok aldarrikatu zuten “portuaren modernizazioa herritarren bizi kalitatearekin, deskarbonizazioarekin eta jarduera ekonomikoaren lehiakortasunarekin uztartu behar dela”.
Arrutik kamioien trafikoaren arazoa jarri zuen mahaiaren gainean, eta gogorarazi zuen 2023ko dokumentuak jada planteatzen zuela “trafiko astuna herriguneetatik bereizteko beharra”. Horrekin batera, Oarsoaldeko lau alkateek “Lezoko eta Oiartzungo industrialdeak gaitasun handiko errepideekin zuzenean lotzeko proposamen integrala” aurkeztu dute berriki. Horrez gain, portuko salgaien %90 kamioi bidez mugitzen jarraituko dela aurreikusita dagoenez, alkateek “ezinbestekotzat jo” dute “porturako sarbide berri bat garatzea”.
Arrutik, gainera, Planta Logistikoaren proiektuaren “ezegokitasuna” gaitzetsi zuen, eta oroitu zuen eskualdeko lau udalerriek eta hainbat alderdi politikok “jarrera partekatua” adostu zutela proiektu horren aurka: “Ez da zilegi beldurrarekin politika egitea. Portuko trafikoa ezin da herritarren bizkar antolatzen jarraitu; badiak behar dituen irtenbideak etorkizuneko ikuspegia behar dute, ez iraganeko errezetak”.
Bestalde, Alberrok adierazi zuen portua “urte luzez egindako eskaeren, herritarren presioaren eta lege betebeharren ondorioz” hasi dela neurri batzuk martxan jartzen, esaterako, kaien elektrifikazioa. Pasaiako alkatearen arabera, “neurri horrek deskarbonizazioan ez ezik, zarata gutxitzean eta herritarren bizi kalitatean ere eragin zuzena du, baina hamarkada bateko atzerapenarekin dator”. Badiako alkateek eskatu bezala, airearen, zarataren eta uraren kalitatea neurtzeko sistema iraunkorrak portuko plan estrategikoan txertatu izana “urrats bat” dela zehaztu zuen Alberrok, baina kutsaduraren kontrola herritarren kexen menpe egon dela gaineratu zuen: “Modernizazioa ezin da propaganda hutsa izan, herritarren bizi kalitatean benetako eragina izan behar du”.
Alberro ere gobernantza auziaren inguruan mintzatu zen, eta PPAri udal eskumenak errespetatzeko eskatu zion. Izan ere, beste portu hiri batzuetan udalerriek portuaren inguruko erabakietan “protagonismo handiagoa” dutela baietsi zuen Pasaiako alkateak, eta Pasaiak ez duela “gutxiago merezi”.
Otaegik, gainera, “ezinbestekotzat jo” zuen portuaren eta ondoko herrien arteko gobernantza eredua aldatzea. Errenteria-Oreretako alkatearen esanetan, portuaren eta herritarren interesak ez dira kontrajarriak: “Portuko langile eta operadoreekin egon gara, eta haiek planteatzen dituzten neurri askok bat egiten dute herritarrek eskatzen dituztenekin, eta portuak bere plan estrategikoan planteatutakoaren kontra doaz”.
Hiru alkateek berretsi zuten portuaren eskumenen transferentzia “funtsezkoa” dela “beharrezko inbertsio publikoak bizkortu ahal izateko”. Horrez gain, Eusko Jaurlaritzari eskatu zioten Berpiztu izeneko funtsa berraktibatzeko, “badiak oraindik ere eraldaketa handiak” behar dituela iritzita.
Azkenik, alkateek adierazi zuten Pasaiako portuak euskal ekonomian “paper estrategikoa” duela eta “ekonomia urdinarekin, deskarbonizazioarekin eta jarduera berritzaileekin lotutako aukera berriak ireki” behar dituela. Horretarako, “portuko espazioak jarduera berritzaileak eta enplegu berriak sustatuko dituzten enpresen eskura jartzea” galdegin zuten.
