Tigrayko emakumeen errealitatea erakutsiko du Bunak
Gatazka armatuek emakumeengan dituzten eraginen inguruan, zehazki Tigray eskualdean —Etiopia iparraldean— jardunaldia antiolatu dute larunbatean (hilak 17).
Maria Toro, Fani Herrador zutik, eta Tina Diaz eta Nati Rufo makurturta gaurko aurkezpenean. Gerrak larriagotu egiten ditu emakumeen kontrako indarkeria motak; eragin berezia izaten du haiengan. aldi berean, funtsezkoak dira emakumeak beren komunitateei eusteko eta horiek berrerikitzeko prozesuetan. Hala izan da ere Etiopia iparraldeko Tigray eskualdean, 2020tik 2022ra izandako gatazka armatuan. Emakumeen kontra erabilitako indarkeriak ondorio sakonak utzi zituen arlo pertsonalean, familian eta komunitatean. Egoera kezkagarria da gaur egun berriro, irailean berriz piztu direlako gatazka armatuak, 2022an abiatutako bake prozesua arriksuan jarriz, eta herritarren egoera humanitarioa larriagotuta.
Bertan gertatutako elhen eskutik ezagutzeko aukera eman du Emakumeen Etxeko programazio taldeak. Hilabete hasieratik eta 20ra bitartean, Buna erakusketa bisita daiteke Emakumeen Etxean. Orain, erakusketa horren bueltan, jardunaldia antiolatu dute larunbaterako, hilaren 17rako eta erakusketara bisita, Errenteria-Oreretan barrena bisita gidatua, bazkaria Txintxarri elkartean eta Isiltasunaren indarra dokumentalaren emanaldia eta solasaldia antolatu dituzte. Tigray komunitateko emakumeentzat esanahi berezia duen erritoari espazio berezia emango diote; kafearen bueltan egiten duten buna ezagutzeko aukera izango da, baita horrek duen garrantzia ere. Buna kafea da trigiñeraz.
Jardunaldiaren xehetasun denak eman dituzte gaur Emakumeen Etxeko programazio taldeko Nati Rufok, Tina Diazek eta Fani Herradorrek, eta Eibarko Egoaizia GGKE Gobernuz Kanpoko elkarteko Maria Torok.
Isiltasunaren Indarra dokumentala herrira ekartzeko aukeraren berri izan bezala erabaki zuela Emakumeen Etxearen programazio taldeak udalerrira ekartzea azaldu du Rufok, “garrantzitsua iruditzen zaigu herritarren artean zabaltzea”. Kafearen zeremoniari aipamena Rufok, “emakumeak kafearen bueltan elkartzen dira Tigray eskualdean, garrantzi bizi ematen diote, eta ekartzea interesgarria iruditu zaigu ere, hemen erakusteko”. Emakumeen Etxean izango da hori.
Garapenerako kooperazioan, arlo humanitarioan eta hezkuntza eraldatzailean dihardu Egoaizia elkarteak duela 25 urte martxan jarri zutenetik. Urteak daramatza Tigrayko tokiko erakundeekin batera gatazkak kaltetutako komunitateen suspertze eta berreraikitze prozesuetan lanean, eta arreta berezia eskaintzen dio indarkeria jasan duten emakumeen egoerari.
Gerrak Etiopia iparraldean ia 600.000 hildako eragin zituela gogorarazi du Egoizia elkarteko ordezkariak, “sexu biolentzia gerra arma gisa erabili zuten bertan”. Erakusketa eta dokumentalaren bidez, bertako errealitatea ezagutzera erman nahi du elkarteak, “2025ean egin genuen dokumentala eta bertan sexu biolentzia arma gisa nola erabili duten Tigrayn erakutsi nahi izan dugu. Bizirik atera den bertako emakume baten historia kontatzen du, eta bi urte hauetan jaialdi askotan izan da eta aitortza jasotzen ari da. Luz Norte Filmsek ekoitzi du lana eta Samuel Velak zuzendu du. Larunbatean izango dira filmaren emanaldiaren osteko solasaldian parte hartzen”. Emanaldirako sarrera doakoa da, baina gonbidapen beharko da eta hori Emakumeen Etxean bertan jaso ahalko da; 200 leku izango dira denera.
Erakusketa, berriz, Etiopiako egoera orokorraren gainekoa dela azaldu du, “laguntza humanitarioa, Etiopikoa testuingurua, emakumeen egoera eta kafearen zeremonia erakusten ditu. Oso garrantzitsua da kafearen bueltan egiten duten hori, taldea sortu, elkar babesteko erabiltzen dute. Irailean izan naiz bertan eta egunero, hainbat alditan egiten dute zeremionia, kafea hartzen duten bakoitzean”.
Jardunaldia Errenteria-Oreretako Emakumeen Etxea, Egoiazia, Luz Norte Films, Ikuska eta TrintxerKulturalaren lankidetzarekin antolatu dute, eta Errenteriako Udalak, eLankidetzak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak finantzatuko dute.
Jardunaldiaren egitaraua
- 11:30-13:00: Buna erakusketara bisita eta Etiopiako kafearen zeremonia, Etiopiako musika eta dantza tardizionalekin, Errenteriako-Emakumeen Etxean.
- 13:00-14:00: Bisita gidatua Errenteria-Oreretan zehar, elkartzeko eta elkartrukerako gune gisa.
- 14:30: Bazkaria Txintxarri elkartean. Prezioa, 20 euro eta txartelak aurrez eskura daitezke Arkaitzan eta Reynan. Etiopiako gastronomiako produktuen dastaketa txiki bat ere izango da.
- 18:00-19:030: Proiekzioa eta solasaldia Niessen zinema aretoetan. Errenteria-Oreretako Emakumeen etxeko programazio taldeak aurkezpena egingo du; Egoaizia elkarteak Etiopiako krisi humanitarioaren testuinguru laburran eta Tigrayko erakundeekin batera egiten duen lana aurkeztuko du. Buna dokumentalaren trailerra emango dute, Isiltasunaren Indarra filmaren proiuekzioa eta ondoren, solasaldia izango da Egoaiziaren, dokumentalaren ekoizpen taldearen, eta bertaratutakoen artean.
