Burujabetza digitalera bidean hiru urrats
HITZAk eta Torrekuako eragileek hasitako elkarlanaren harira, TEKSeko Mattin Solis Uitzik burujabetza digitalaren gaineko argibideak eman ditu.
Hilaren 10ean Torrekuan egin zen jardunaldiaren irudia, UEUk eta Badalabek antolatutakoa. Torrekua / Mastodon 
Pasa den uztailaren 10ean UEUk eta Badalabek elkarlanean antolatutako jardunaldia izan zen Torrekuan, 54. Udako Ikastaroen barruan. Gaia potoloa izan zen, eta bertan landutakoak ere: Komunikazioa sare sozialen erresuman: nola izan burujabe(ago)?.
Izan ere, gaia korapilatsua da, nahiz eta erabat normalizatu dugun erakunde pribatu, baina baita publikoek ere, euren komunikazioak sare sozial pribatuen menpe lagatzea, kasu askotan, modu esklusiboan gainera. Noiz normalizatu dugu Osakidetzak komunikazioak Whatsapp aplikazioaren bitartez egitea? Edota udalen azken abisu eta berriak Instagrameko story-en bitartez egitea soilik? Biak, gainera, Mark Zuckerberg aberatsaren Metaren jabetzakoak.
Gaur egun, herritarrenganako komunikazio bide bakar bezala ikusten dira sare sozialak, baina informazio hori guztia zerbitzu konkretuen bitartez eskaintzen da bakarrik, besteak beste, Facebook, Instagram edota X bitartez. Baina konturatu ez garena da sare sozial horiek pribatuak direla eta, erabiltzailerik ez izatekotan, ezinezkoa zaigula informazio hori jasotzea.
Argi izan behar dugu, gainera, sare sozial horietan zabaltzen den edukia ez dela gure esku geratzen, baizik eta algoritmoen menpe geratzen dela informazioaren irismena, hau da, aplikazioek erabakitzen dute zer zabaldu eta zer ez. Gauzak honela, sare sozial hauek benetan laguntzen al digute komunitate hurbilera iristen?
Bide honetan, badira hiru neurri komunikazio osasungarriagoa sustatzen lagundu diezaguketenak, eta horiek dira RAP neurriak:
Sustatu gabe erabili: Erakundeek erabaki dezakete sare sozial pribatuak erabiltzea, baina zergatik publizitatu behar dira doan toki guztietan? Zergatik ipini sare sozial horien logotipoak kartel, webgune edota euskarri guztietan? Lehen neurria hori saihestea litzateke.
Saihestu eduki esklusiboa: Pentsa dezakegu mundu guztia dagoela sare sozial pribatuetan, baina benetan ez da horrela. Zergatik sortu orduan sare sozial horietan bakarrik eskainiko den informazioa? Ziurtatu behar dugu badagoela informazioa beste bide batzuetatik ere lortzeko modua. Herritarrak sare sozial pribatuetara bideratzea saihestea da gakoa.
Ez egin diru-ekarpenik: Sare sozial pribatuei dirua ematea saihestea litzateke azken neurria. Dirua ematen, printzipioz, ikusgarritasuna lor dezakegu, baina komunikazio modu desegoki bat sustatzen ariko ginateke horrela.
Komunikazio burujabea lantzeko bideak badaude, eta eredu asko ditugu inguruan sare pribatuen ekosisteman ez erortzeko. Fedibertsoko lagunek ongi dakite hori.
