(Kontra)zirkuituak, euskal musikagintza eta Euskal Herriko kultur espazioak gogoetatzen jartzeko
Gaur aurkeztu du BadaLabek euskal musikagintzaren egungo tentsioak azaleratu eta etorkizunari buruzko elkarrizketa kolektiboa sustatu nahi duen hausnarketa eta esperimentazio prozesua.
(Kontra)Zirkuituak prozesua aurkeztu du BAdaLabek. (Kontra)zirkuituak. Euskal musikagintzaren tentsioak distentsioz hausnarketa eta esperimentazio prozesua aurkeztu du gaur goizean BadaLab Hizkuntza Berrikuntza Laborategiak. Prozesu horrek, euskal musikagintzaren egungo tentsioak azaleratu eta etorkizunari buruzko elkarrizketa kolektiboa sustatuko du, galderak, kontraesanak, tokiko espazioak eta esperientzia artistikoak uztartuz.
Hori egiteko, Euskal Herriko hainbat kultur espaziotan zortzi jardunaldi egingo dituzte, urrian hasi eta 2027ko ekainera arte. saio bakoitzak gai bat eta hura lantzeko historia eta izaera egokia duen kultur espazio bat lotuko ditu prozesuak.
Goiatz Oiartzabal BadaLabeko zuzendariak gaur aurkeztu duten prozesua testuinguratu du: “Euskal musikagintzak nortasunaren garapenari zein euskarari berari ekarpen handia egin dio, eta musikagintzan gertatzen ari diren paradigma hauek guztiak kontuan hartuta ekarpena egin nahi izan du BadaLabek ere, gure aletxoa jarri nahi genuen, ez dugulako ulertzen hizkuntza kultura osasuntsu bat gabe, ezta kultura osasuntsu bat euskararik gabe ere”.
Euskal Musikagintzaremn paradigma aldaketa “handiari” erreparatu dio berrikuntza laborategiko arduradunak, “tamaina, izaera, eta entzulearen izaera ere, eta urtarrilaren bueltan hasi ginen lanean galdera baten bueltan: Musikak egiten du komunitatea edo komunitateak egiten du musika? Hamaika jardunaldi antolatzen dira baina ez diote osotasunari heltzen eta bestetik euskaraz programatzen duten espazioek eskaintza osoa euskaraz egiteko izaten dituzten zailtasunak ere hartu ditugu aintzat. Bi gauza horiek uztartu nahi ditugu, egunerokoan horretan ari diren espazioen, BadaLaben eta sortzaileen arteko proiektu kolektiboa izatea”. Galdera horretatik abiatuta egungo musika eszenak euskararen transmisioari eta euskaltzaletasunari egiten dion ekarpena, azken hamarkadako ohitura aldaketak eta etorkizuneko eszena desiragarria izango dituzte aztergai.
Gaurko aurkezpena eta jardunaldia, proiektu edo bide baten hasiera izan da, datorren ekainera arte zabalduko dena.
Nando Cruz Kataluniako musika-kazetari eta kritikariak hartu du hitza ondoren. Zuzeneko musikaz, grabatutakoaz, makrojaialdiez mintzatu da, eta gaineratu “uniformetasuna” sustatzen dutela. Kezkatzeko moduko mezua adituak, “larrialdi kulturalean gaude eta serio ekin behar diogu lanari. Musikaren kontsumoa gero eta gehiago ari da plataforma handien algoritmoen eta makrojaialdien inguruan kontzentratzen , eta tokiko kultur ehuna urte osoan landu behar da”. Kultur burujabetza eta autodefentsa kulturalaren alde egin du Cruzek.
Beste galdera bat jarri du mahai gainean Cruzek musika topaketa batek, bukatutakoan, zer uzten ote duen komunitatean. BadaLaben proiektuak ez du, kulturaren balioa eragin ekonomikoaren arabera soilik neurtu nahi, ildo horretan nabarmen jarri du adituak, musikak komunitatea sendotzeko, euskara transmititzeko, pentsamendu kritikoa sustatzeko eta etorkizun berriak irudikatzeko duen gaitasuna ere aztertuko duela proiektuak, “horretarako, ekitaldi handien eredua eta tokiko kultur espazioek urte osoan egiten duten lana alderatu eta eztabaidatuko dira”.
Azpeitiko Sanagustin Kulturguneko Garazi Lazkanok proiektuaren berri emateko deitu zituztenean “pozik” hartu zutela esan du, “kultur ikusgarritasuna, sorkuntza, transmisioa lantzen ditugu eta kooperatiba garen einean, azken bi urtean eztabaidagai izan ditugu espazio ezberdinetan landuko diren gaiak”. Garrantzitsua jo du dinamika, eta oso baliagarria ezberdinak elkartu, kezkak partekatu eta indarrak batuta bidea egiteko.
Bira Kultura Bilboko kide Lutxo Egia idazle eta kulturgileak ere hartu du hitza. Bira kulturgune baino gehiago herri proiektua dela azaldu du Egiak, txikia baina hamar urte beteko dituena urrian euskara eta kulturgintza uztartzen. Hark ere oso positiboki baloratu du BadaLaben proiektu berria, “gure artean nahikoa ezberdinak garen hainbat proiektu elkartuko gaitu eta gure artean baditugu hainbat arlo partekatu, kultur espazioak gara, euskaraz programatzen dugu gehienbat”. Bi espazio horiek saio bana hartuko dute prozesuan.
Zortzi gai eta zortzi espazio
Zortzi gai landuko dituzte prozesuaren barruan eta saio bakoitzak hura lantzeko izaera egokia duen kultur espazio aukeratu du: “Jimmy Jazzen jaialdi handien eragina eta finantzaketa publikoa aztertuko dira; Biran, zirkuito txikiak eta espazio herrigileak; Aiaraldea Ekintzen Faktorian, euskaraz sortzearen zentzua eta potentziala; Astran, entzuleen eta kultur kontsumoaren eraldaketa; Sanagustin Kulturgunean, lan baldintzak eta antolaketa ereduak; Laban, sareak, plataformak, eta algoritmoak; eta Xaia ostatuan, jabetza, sormena eta adimen artifiziala. Beste gai eta espazioren bat gehitzeko aukera ere izango da”. Zirkuituaren azken geltokia, Agiñako Eliza Zaharra izango da 2027ko ekainaren 12an. Prozesuan pentsatutakoa partekatu, elkarrizketa ospakizun bihurtu, eta zabaldutako galderak etorkizunera proiektatuko dituztela gaineratu du Oiartzabalek.
Zirkuituaren lehen geltokiak ere aipatu ditu: urriaren 15ean izango da Jimmi Jazzen lehena. Jaialdi handiak, makrofestibalak, eskala eta diru laguntza publikoak. Jon Urzelaik gidatuta mahai ingurua osatuko dute Iker Arronizek, Juantxo Arakamak, Sara Zozayak, Mateo Zikutak, , Maia Iribarnek, eta Miren Narbaizak. Luntxaren ostean Borla taldearen kontzertua izango da.
Bigarrena, Biran iznago da eta zirkuitu txikiak eta espazio herrigileak izango dituzte hizketagai. taula gainean, Leire Vargas, Jule Goikoetxea, Fermin Muguruza eta Jon Maia Soria bertsolaria izango dira. Ines Osinagaren kontzertuarekin bukatuko da hori.
