"Presiorik gabe, oroitzapen polit batekin geratzea da helburua"
Gipuzkoako Eskolarteko Txapelketako finalean irabazlearekin puntutan berdindu ondoren, Euskal Herrikoaren finalean ariko da Kattalin Arabolaza Palomo.
Kattalin Arabolaza Palomo, Landetxen. Ximun Leturia Lete Euskal Herriko Eskolarteko Txapelketako finala jokatuko du hilaren 13an (larunbata) oiartzuarrak. Arantzan (Nafarroa) izango da saioa, eta Gipuzkoako Eskolartekoa nola bizi izan duen eta Euskal Herrikoaren atarian nola sentitzen den kontatu du Kattalin Arabolaza Palomok.
Hilaren 13an jokatuko duzu finala. Prest al zaude?
Nahiko urduri nago. Uste dut oraindik ez nagoela oso mentalizatuta, ez naiz asko pentsatzen jarri, baina gogotsu nago. Kristoren aukera da Euskal Herriko beste gazte batzuekin plaza partekatzea. Oso polita da horrelako plaza batean abestea; aukera hori aprobetxatu behar dela uste dut.
Lehenengoz ariko zara Euskal Herrikoan. Zein aurreikuspen dituzu?
Ez dut asko pentsatu, baina ahalik eta saio txukunena egiteaz gain, disfrutatzen saiatuko naiz. Presiorik gabe, oroitzapen polit batekin geratzea da helburua. Saioaren ostean, gainera, bazkaria dugu elkarrekin, eta lo ere bertan egingo dugu denok, beraz, egun polit bat izango denaren zalantzarik ez dut.
Zenbat bertsolarik osatuko duzue finala?
Urtero kopuru ezberdina izaten da. Normalean herrialde bakoitzetik bi bertsolari sailkatzen dira, baina Xilaban urtero aldatzen da kopurua, beti ez baitira handik bi pertsona iristen.
Lehengo urtean Zuberoatik pertsona bakarra pasa zen finalera, baina normalean gehienez ere hamalau pertsonako finala izaten da. Saio luzea eta jende askokoa izaten da.
Zein itxura izaten dute finalek?
Euskal Herrikoan bi fase egoten dira: hasieran denok abesten ditugu lau oinak, zortziko handian ofizioa eta zortziko txikian ofizioa. Han puntu gehien lortzen dituzten sei edo zazpiak hurrengo fasera pasatzen dira, eta bertan bakarka bi puntu erantzuteaz gain, gaia eman eta bertsoa abestu behar izaten da.
Nola prestatzen da final bat?
Txapelketarik ez dugunean bertso eskolan lasai abesten dugu, ariketa ezberdinak eginez. Txapelketak ditugunean, berriz, saio horietan abestu behar ditugun ariketak entrenatzen ditugu batez ere. Gaiak ere Eskolartekoaren saioetan jartzen diren antzekoak aukeratzen saiatzen gara ahalik eta prestatuen joateko.
Zenbatgarrenez hartu duzu parte Gipuzkoako Eskolartekoan?
Aurtengoa hirugarren aldia izan da. DBHko hirugarren mailan has zaitezke, eta nik aukera izan nuen lehen urtean eman nuen izena.
Nolakoa izan da aurtengo esperientzia?
Normalean udaberrian hasten dira kanporaketa saioak, eta izena ematen duten pertsona kopuruaren arabera antolatzen dituzte jardunaldiak, baina normalean lau kanporaketa inguru izaten dira, sei pertsonakoak.
Niri Oñatin abestea egokitu zitzaidan, eta bertso-kide batzuk ezagutzen nituenez, ondo sentitu nintzen saioan. Giro polita zegoen. Elkarteetan-eta izaten dira saioak, eta giro goxoa egoten da. Euskal Herriko finalera pasata, gainera, oso pozik nago.
Gipuzkoako Eskolartekotik, zein plaza izan da zure gogokoena?
Oñatin abestu nuen nik. Bertso eskolako batzuk ere ikustera joan ziren, eta babes handia sentitu nuen. Gustura abestu nuen egun horretan, eta saioa irabazi egin nuen. Oso pozik nago horregatik.
Gero, finala Azpeitian izan zen, eta hori ezberdina izan zen. Askoz jende gehiago elkartzen da horrelako saioetan; afaria ematen da eta giroa bera ere ezberdina da, baina oso gustura egon nintzen. Oro har plaza polita izan zen, eta nahiz eta ez irabazi, ondo pasa nuen. [Azpeitiko saioa ikusteko, egin klik hemen].
Gipuzkoako finalean bigarren izan zinen. Espero al zenuen hara iristea?
Bai, egia esan banekien aukera bat izan zitekeela finalera iristera, eta behin horra iritsita ahalik eta hobetoen egitera joan nintzen. Hasieran nahiko urduri nengoen, nire burua nahiko lotua eta presiopean sumatzen nuen, baina saioa aurrera joan ahala giroa goxotzen joan ginen. Saio horretako bertso-kide gehienak ezagunak ziren, eta bertso eskolako [Xenpelar Bertso Eskola] kide bat ere iritsi zen finalera. Gure artean giro oso polita sortu genuen.
Bigarren izan nintzen, baina egindakoarekin oso gustura nago, eta niretzat izugarrizko aukera da Euskal Herrikora iristea.
Gipuzkoako finalean irabazlearen puntu berberak lortu zenituen. Ohikoa al da hori?
Egia esan ez dakit nola egiten den hori, baina ez dut uste oso normala denik. Gogoratzen dut lehengo urteko Xilabako Eskolartekoan ere gauza bera gertatu zitzaiela, baina berez ez da normalena. Tokatzen denean sorpresa izaten da, gauza kuriosoa da.
Nork hartu dezake parte Eskolarteko Txapelketan?
DBH3tik Batxilergoko bigarren mailan dagoen edonork. Maila ezberdinetako bertsolariak apuntatzen gara; adin tartea handia da, eta gerta liteke saio berean elkarren aurka lehiatzea txapelketako gazteena eta helduena. Horrelakoetan, normalean behintzat, nabaritzen da zein den lehenengo urtekoa. Hala ere, horri erreparatu gabe txapelketa horrek plaza bat eskaintzen du; askorentzat lehenengo plaza izaten da, eta ahalik eta giro goxoenean egiten da. Edonork eman dezake izena.
Nola definituko zenuke zure burua bertsotan?
Entzuteko garaian gustatzen zait errima lantzen duten bertsolariak entzutea, baina badakit hori zaila dela eta lanketa bat eskatzen duela.
Niri, bestalde, hitzekin jolastea gustatzen zait, hitz jokoak egiten saiatzen naiz. Egia esan ez dut inoiz pentsatu nolakoa naizen bertsolari modura, baina jostaria naizela esango nuke.
Zein dira zure erreferenteak?
Alaia Martin asko gustatzen zait, baina baita Beñat Gaztelumendi eta eliteko gainerakoak ere. Hala ere, esango nuke nire bertso eskolako kideon artean izugarrizko giroa daukagula eta asko laguntzen diogula batak besteari aurrera egiteko. Horiek ere nire erreferenteak dira naiz eta bertsolari profesionalak ez izan.
Nola ikusten duzu gazteen artean bertsolaritza?
Oso presente dagoen zerbait dela uste dut. Ikastolatik-eta ume asko hasten dira, eta egia den arren adin batera iristean jendeak utzi egiten duela, herrian bertan ume talde sendoak ditugula esango nuke. Motibatuta ikusten ditut, eta Oarsoaldean zein Euskal Herri mailan bertsotan ari den gazte asko dago, eta etorkizuna badagoela uste dut.
Berriki Aner Peritz, Amets Arzallus, Joanes Illarregi eta Nerea Ibarzabalekin partekatu duzu oholtza.
Izugarrizko aukera izan zen niretzat horrelako bertsolariekin abestea. Plazera izan zen. Presiorik gabe eta nahiko lasai joan nintzen. Banekien ez nagoela euren mailan, baina niretik ematera joan nintzen. Herrian babes handia sentitu nuen, eta bertsolariek oso ondo zaindu ninduten. Asko gozatu nuen saio horretan.
